JERZY ANTKOWIAK 'Suknia zaprojektowana dla Małgorzaty Niemen’ akryl, płótno, 100x40cm

Jerzy Antkowiak - ur. 18 maja 1935 w Wolsztynie  – polski projektant mody, stylista, artysta.

Najbardziej znany projektant Mody Polskiej i najbardziej charyzmatyczny projektant mody w PRL.

Studiował na Wydziale Malarstwa Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu w latach 1953–1960. W roku 1961 podjął pracę jako projektant w Modzie Polskiej. W 1968 wraz z piątką projektantów stworzył nowy zespół Mody Polskiej. W latach 70. XX wieku Dom Mody Polskiej był członkiem „Chambre Syndicale de la Haute Couture”.

W latach 60. i 70. Jerzy Antkowiak był jednym z głównych projektantów Mody Polskiej - najbardziej rozpoznawalnej marki w historii rodzimej mody, która jako jedyna wówczas prezentowała swoje kolekcje na pokazach w Paryżu. Antkowiak tworzył stroje, o jakich marzyły kobiety w całym kraju

Od 1979 do 1985 roku Jerzy Antkowiak był dyrektorem ds. wzornictwa w Modzie Polskiej.

W 1993 ukazała się jego książka Sekrety modnych pań, napisana wspólnie z Barbarą Żmijewską.

Odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2019)

Pokazy mody (wybrane):

• 1966: Pokaz kolekcji karnawałowej Warszawa – współprojektant z Tulą Popławską
• 1968: Pokaz Mody Polskiej w Paryżu
• 1970: Pokaz Mody Polskiej w Pałacu Prymasowskim w Warszawie
• 1989: Pokaz mody męskiej w Komorowie
• Pokaz mody pt. „Orient Ekspres” (lata 90.) na Targach Poznańskich
• Kolekcje dla Kurowa
• Cykl wykładów o modzie
• Cykliczne warsztaty o modzie w Zespole Szkół Projektowania i Stylizacji Ubioru w Sosnowcu
• 2011: Fashion Week Kraków cyklu „Moda z bliska”

Filmografia:

• 1995: film Szczur– obsada aktorska (jako juror konkursu „Najpiękniejsza”)
• 2002: film dokumentalny Antkowiak – główny bohater filmu
• 2006: film dokumentalny TVP Szafa Polska 1945-89 – jako on sam

Styl, estetyka i ikoniczne kreacje
Projekty Antkowiaka były silnie inspirowane sztuką – malarstwem Chagalla, literaturą Mrożka oraz filmem. Jako doskonały rysownik, każdy pomysł przelewał najpierw na papier, tworząc charakterystyczne, ekspresyjne szkice, które same w sobie uznawane są dziś za dzieła sztuki.
Do najbardziej ikonicznych projektów i motywów w jego karierze należą:
Suknia z karakułów (lata 80.): Awangardowa i monumentalna kreacja, która przełamywała tradycyjne myślenie o ciężkich futrach.
Wieczorowa kreacja „Pierrot” (ok. 1979): Teatralny projekt nawiązujący do klasycznej postaci cyrkowej i pantomimy, obecnie stanowiący część kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie.
Suknia z weluru i tafty z trenem (1988): Przykład luksusowej mody balowej z późnego okresu PRL, łączącej głębokie tekstury z widowiskową formą.
„Tajna kolekcja” (1965): Stworzona wspólnie z Tulą Popławską, była jego pierwszą w pełni autorską kolekcją, która ugruntowała jego pozycję w Modzie Polskiej.
Kolekcje hiszpańskie i karnawałowe: Antkowiak uwielbiał dramatyzm – szerokie, zamaszyste spódnice, falbany, mocno zarysowane ramiona, dekolty i wyraziste dodatki (wielkie kapelusze, szale, sztuczną biżuterię

Najważniejsze odznaczenia i nagrody
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2019): Jedno z najważniejszych polskich odznaczeń w dziedzinie kultury, przyznane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako wyraz uznania dla jego monumentalnego wkładu w historię polskiego wzornictwa i sztuki użytkowej.
Złota Perła (2021): Prestiżowe wyróżnienie przyznane przez Polską Akademię Mody za całokształt twórczości, rozsławianie polskiej mody na świecie oraz wyznaczanie najwyższych standardów elegancji.
Odznaka „Zasłużony dla Miasta Sosnowca” (2025): Wyróżnienie przyznane za wieloletnią (trwającą od 2005 roku) współpracę z miastem, gdzie artysta aktywnie wspiera, inspiruje i edukuje kolejne pokolenia młodych projektantów oraz stylistów.

Kluczowe osiągnięcia zawodowe i artystyczne
Wprowadzenie Mody Polskiej na salony haute couture: Pod jego artystycznym przywództwem w latach 70. XX wieku Dom Mody Polskiej zyskał międzynarodową renomę i stał się członkiem prestiżowego paryskiego stowarzyszenia Chambre Syndicale de la Haute Couture.
Kierownictwo artystyczne marką-legendą: Przez ponad dwie dekady (w latach 1979–1997) pełnił funkcję Dyrektora ds. Wzornictwa oraz Kierownika Artystycznego Mody Polskiej, skutecznie zarządzając estetyką przedsiębiorstwa w okresie jego największego rozkwitu rynkowego.
Wprowadzenie autorskich rysunków żurnalowych do kanonu sztuki: Rysunki i szkice Antkowiaka przestały pełnić wyłącznie rolę techniczną – dzięki unikatowej kresce i ekspresji zyskały статус samodzielnych dzieł sztuki, eksponowanych dziś w muzeach narodowych.
Działalność publicystyczna: W 1993 roku wydał popularną książkę pt. „Sekrety modnych pań” (napisaną wspólnie z Barbarą Żmijewską), w której w przystępny i pełen humoru sposób edukował Polki w zakresie stylu oraz zasad dobrego tonu.

Paryski sukces i międzynarodowe salony (Lata 70. i 80.)
Wprowadzenie Mody Polskiej na salony światowej stolicy mody było jednym z najbardziej spektakularnych osiągnięć duetu Jerzy Antkowiak – Jadwiga Grabowska (założycielka marki), a później samego Antkowiaka jako dyrektora artystycznego.

Paryski szyk w realiach PRL: Antkowiak regularnie wyjeżdżał do Paryża na pokazy haute couture (m.in. Diora, Chanel czy Yves Saint Laurenta). Podglądał tam nie tylko kroje, ale i strukturę tkanin, które potem starał się odtwarzać w trudnych realiach gospodarki niedoboru.
Członkostwo w Chambre Syndicale: Dzięki unikatowej jakości i nowatorskiemu designowi, Moda Polska jako jedyny brand z bloku wschodniego została zaproszona do prestiżowego Chambre Syndicale de la Haute Couture. Kolekcje Antkowiaka były prezentowane obok największych domów mody na świecie.
Zachwyt zachodniej prasy: Pokazy w Paryżu, Brukseli czy Lipsku udowodniły, że polska myśl projektowa nie ustępuje zachodniej. Antkowiak pokazał światu „polski styl” – pełen literackiego dramatyzmu, malarskich kolorów i słowiańskiej fantazji, co ostro kontrastowało z zachodnim, bardziej komercyjnym podejściem.

Edukacja i wspieranie młodych twórców (Działalność współczesna)
Po transformacji ustrojowej i upadku Mody Polskiej w 1998 roku, Jerzy Antkowiak nie porzucił świata mody. Swoją energię przekierował na kształcenie i inspirowanie kolejnych pokoleń projektantów.
Wieloletnia współpraca z Sosnowcem: Od 2005 roku artysta jest mocno związany z Sosnowcem (za co w 2025 roku otrzymał oficjalną odznakę miejską). Regularnie zasiada tam w jury konkursów dla młodych projektantów, prowadzi warsztaty dla młodzieży i mentoruje debiutantów w szkołach modowych i artystycznych.
Otwartość na alternatywne podejście: Antkowiak znany jest z tego, że nie narzuca sztywnych ram. Zachęca młodych ludzi do eksperymentów, odwagi i traktowania mody jak formy sztuki, a nie tylko biznesu.
Sztafeta pokoleń w rodzinie: Najlepszym dowodem na jego żywą więź z młodym pokoleniem jest współpraca z jego własną wnuczką, Julią Kromolicką. Wspólnie reinterpretują oni dawne szkice i idee mistrza, przekładając je na język nowoczesnej mody zrównoważonej i upcyklingu

Prace dostępne w galerii