SALVADOR DALI 'Mojżesz i Monoteizm, 1974′, płaskorzeźba, brąz, 70x54cm

SALVADOR DALI (1904/1989) „Mojżesz i Monoteizm”, 1974

Relief (płaskorzeźba); brąz; 70 x 54 cm (relief) oprawiony w ramę o wym. 100 x 83 cm oraz welurowe passe – partout w kolorze bordo, co nadaje dziełu niezwykle szlachetny wygląd.

Relief 'Mojżesz i Monoteizm’ stanowił artystyczne dopełnienie  ekskluzywnej edycji do teksty Zygmunta Freuda;

Sygn. czarnym tuszem przez Salvadora Dali w prawym dolnym rogu; nakład 300 egz.

Wydawca:  Ariane Lancell, Art et Valeur editions, 1974

Dalí był bezpośrednio zainspirowany marmurowym Mojżeszem Michała Anioła, stworzonym dla drugiego mauzoleum Juliusza II, znajdującego się w Rzymie w kościele San Pietro in Vincoli. Ta tablica przedstawia trzy rzeczy bardzo ważne dla Dalí: Freuda, Mojżesza i Michała Anioła.

Literatura: 

-Katalog raisonné rzeźb „Le dur et le mou” (red. Eccart, R. Descharnes, 2004, s. 219, nr 562)

-Katalog raisonné  Field: 75-2.

Salvador Dalí, znany z surrealistycznych dzieł pełnych symboliki i niejednoznaczności, stworzył w latach 1968-1970 obraz zatytułowany „Mojżesz i Monoteizm,” znany również jako „Mojżesz- promień energii”. Ten obraz jest hołdem dla jednego z największych artystów renesansu, Michała Anioła, którego Dali był wielkim admiratorem.

Mojżesz  ma rogi na głowie, co jest wynikiem błędnego tłumaczenia Biblii Hebrajskiej na jęz. łaciński. W języku hebrajskim słowo „karan” oznacza zarówno „róg”, jak i „promień”. Hieronim, tłumacząc Biblię na łacinę, użył słowa „cornuta”, które oznacza „rogaty”.

Dla Dalego monoteizm był jednym z najważniejszych osiągnięć w historii ludzkości. Uważał, że monoteizm jest fundamentem cywilizacji zachodniej. Monoteizm łączy w sobie trzy ważne dla Salvadora Dali postacie: Mojżesza i Michała Anioła i Freuda.

Dla Dalego Sigmund Freud nie był po prostu lekarzem czy naukowcem – był prorokiem, który dostarczył mu „klucze do królestwa” jego własnych lęków, snów i pragnień. To jedna z najbardziej obsesyjnych i fascynujących relacji w historii sztuki modernizmu.

Dali zaczął czytać Freuda jako dwudziestoparolatek w Madrycie. Objaśnianie marzeń sennych stało się dla niego najważniejszą książką życia. Wyznał później, że czytanie Freuda było jak odkrycie nowej mapy świata – tym razem mapy wnętrza ludzkiej głowy.

Przez lata Dali próbował spotkać się ze swoim idolem. Trzykrotnie jeździł do Wiednia, ale Freud go zbywał. Dopiero w 1938 roku w Londynie, dzięki pośrednictwu Stefana Zweiga, doszło do legendarnego spotkania. Dali miał wtedy 34 lata, Freud 82 i był śmiertelnie chory.

Fascynacja Freudem doprowadziła Dalego do sformułowania jego własnej metody twórczej. Dali nie chciał po prostu malować snów (jak inni surrealiści). On chciał aktywnie wywoływać stan paranoi, a potem „krytycznie” go analizować i odtwarzać.

Jeśli Freud był dla Dalego „ojcem duchowym” w sferze intelektu, to Michał Anioł  był dla niego Bogiem w sferze formy. Dali uważał się za bezpośredniego spadkobiercę renesansowych mistrzów, a Michała Anioła stawiał na absolutnym szczycie hierarchii artystycznej. W latach 50. i 60. Dali popadł w niemal mistyczną obsesję na punkcie jego rzeźb. Wielokrotnie reinterpretował jego najsłynniejsze dzieła. Mojżesz to była jedna z jego ulubionych rzeźb. Dali widział w niej siłę i gniew, które utożsamiał z potęgą twórczą.